Zie je dat de bladeren van je boom of struik slap hangen, verkleuren, bruine randen krijgen of volledig verdrogen en afvallen? Dan is de kans groot dat de plant last heeft van droogtestress. Dat betekent niet automatisch dat je boom of struik verloren is. Bij langdurige droogte beperken planten hun waterverlies door bladeren te laten verwelken, te verkleuren of zelfs af te stoten. De bladeren die volledig verdord zijn, zullen niet meer herstellen, maar de plant zelf kan nog perfect in leven zijn.
Leeft mijn boom nog?
Twijfel je of een boom of struik nog leeft? Krab dan voorzichtig met je nagel over de schors van een jong takje. Zie je daaronder nog groen hout, dan leeft de tak nog. In dat geval loont het zeker de moeite om de plant verder te verzorgen.
Geef bij droogtestress zo snel mogelijk voldoende water. Zeker jonge bomen, hagen en struiken zijn kwetsbaar, omdat hun wortelstelsel nog niet diep genoeg ontwikkeld is om zelf voldoende water te vinden.
Ook oudere bomen en struiken kunnen bij een langdurige droogteperiode in de problemen komen. Volg je beplanting daarom regelmatig op: de toestand kan relatief snel veranderen.
Geef liever één keer grondig water dan elke dag een beetje
Controleer eerst of de bodem voldoende vochtig is. Dat kan door onder de mulchlaag te voelen of net buiten de wortelzone een klein kuiltje te maken. Vooral lichte zandgronden drogen snel uit; zwaardere leemgronden houden langer vocht vast.
Wanneer de bodem droog aanvoelt of de plant duidelijke symptomen van droogtestress vertoont, is extra water geven aangewezen.
Enkele richtlijnen:
- Geef bij voorkeur één keer per week voldoende water, in plaats van dagelijks kleine hoeveelheden.
- Voor bomen is 20 tot 50 liter per gietbeurt een bruikbare richtwaarde, afhankelijk van boomsoort, grootte en bodemtype.
- Geef hagen en struiken eveneens één keer per week overvloedig water.
- Een druppeldarm kan bij hagen en grotere plantvakken een efficiënte manier van irrigeren zijn.
- Geef bij voorkeur 's avonds, wanneer de verdamping lager ligt.
- Gebruik regenwater wanneer dat beschikbaar is.
- Maak rond een boom eventueel een eenvoudige gietrand met aarde, zodat het water ter plaatse blijft en langzaam in de bodem kan dringen.
Belangrijk: begin je tijdens een droge periode met water geven, dan moet je dit ook blijven volhouden tot er opnieuw voldoende regen valt. Een korte watergift gevolgd door opnieuw langdurige droogte helpt de plant weinig.
Ook oudere bomen hebben aandacht nodig
Bij langdurige droogte zijn het niet alleen jonge aanplantingen die in de problemen komen. Ook oudere bomen en struiken kunnen na verloop van tijd hun waterreserves aanspreken en tekenen van droogtestress vertonen.
Volg je bomen daarom regelmatig op. De toestand kan bij aanhoudende droogte relatief snel veranderen. Extra aandacht is nodig voor bomen op droge zandgronden, bomen die recent verplant of gesnoeid werden en exemplaren die al onder stress staan door andere omstandigheden.
Minder maaien helpt de bodem vochtig te houden
Ook het beheer van de vegetatie rond bomen speelt een rol. Een kort gemaaid gazon droogt sneller uit dan hogere vegetatie. Door gras en kruiden onder bomen langer te laten groeien, blijft de bodem meer beschaduwd en warmt hij minder sterk op.
Laat de vegetatie onder de kroon van bomen daarom tijdens droge periodes gerust wat hoger staan. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om het gras uit te laten groeien tot een bloemrijk grasland en pas later te maaien.
Een beheer als hooiland, met één of twee maaibeurten per jaar, heeft bovendien een bijkomend voordeel: het creëert meer ruimte voor bloemen, vlinders, bijen en andere insecten.
Mulch beschermt de bodem tegen uitdroging
Een mulchlaag is een eenvoudige manier om de bodem rond bomen en struiken beter tegen uitdroging te beschermen. Mulch beperkt de rechtstreekse instraling van de zon, waardoor het bodemoppervlak minder snel uitdroogt. Organisch materiaal kan daarnaast bijdragen aan een betere bodemstructuur en waterhuishouding.
Een mulchlaag kan onder meer bestaan uit:
- hakselhout
- bladeren of bladcompost
- goed verteerde groencompost
- stro
- goed verteerde stalmest met veel organisch materiaal.
Breng de mulch voldoende dik en luchtig aan. Vermijd daarbij contact tussen het mulchmateriaal en de stam van de boom.
Idealiter wordt een mulchlaag aan het einde van de winter aangebracht. Zo vermijd je dat woelmuizen zich er tijdens de winter in nestelen en is de bodem beschermd vóór de droogteperiode begint. Maar ook nu heeft mulchen nog zin, zeker op kale bodems en wanneer de droogte aanhoudt.
Blijf je bomen opvolgen
Droogte kan een boom of struik zwaar belasten, maar zichtbare schade betekent niet noodzakelijk dat de plant verloren is. Door regelmatig de bodem en de planten zelf te controleren, kun je tijdig ingrijpen.
Water geven, de bodem bedekt houden en minder maaien: het zijn eenvoudige maatregelen die helpen om bomen en struiken beter door een langdurige droge periode te loodsen.